033 200 30 83
PrivacyTeam

Spaanse toezichthouder waarschuwt voor gebruik AI in sollicitatieprocedures

Een AI-tool die cv’s analyseert, sollicitaties een score geeft en kandidaten rangschikt: een onderneming in Spanje wilde deze technologie inzetten bij de werving, beoordeling en interne doorstroom van kandidaten. De uiteindelijke beslissing omtrent de werving en selectie van kandidaten zou worden genomen door een mens. Toch gaf de Spaanse toezichthouder AEPD op 23 september 2026 een waarschuwing: niet omdat de inzet van AI bij sollicitaties verboden is, maar omdat ook bij een ondersteunende tool vooraf passende privacywaarborgen nodig zijn.

Het gebruik van de AI-tool

De onderneming maakte deel uit van een concern dat het systeem centraal beoordeelde en ontwikkelde. Volgens de onderneming zou de AI-tool uitsluitend ter ondersteuning worden ingezet, waarbij de uiteindelijke besluitvorming over de aanwerving of promotie van kandidaten te allen tijde bij een mens zou blijven liggen. De inzet van de AI-tool was erop gericht om de eerste beoordeling van kandidaten efficiënter, consistenter en objectiever te laten verlopen, zonder daarbij gevoelige persoonsgegevens te analyseren. Daarnaast gaf de onderneming aan dat de AI-tool periodiek werd gecontroleerd en dat de groep waartoe zij behoort de implementatie ervan nog onderzocht. Voordat de AI-tool daadwerkelijk in gebruik zou worden genomen, zou de onderneming de bevindingen van dit onderzoek beoordelen en waar nodig passende maatregelen treffen.

AEPD benadrukt AVG-verplichtingen bij inzet van AI in werving en selectie

De AEPD erkent dat AI-toepassingen kunnen bijdragen aan een efficiënter en consistenter verloop van wervings-, selectie- en personeelsprocessen. Het gebruik van dergelijke technologieën is onder de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) niet verboden, mits passende waarborgen worden getroffen die aansluiten bij de risico’s van de verwerking van persoonsgegevens. In dit kader heeft de AEPD een waarschuwing afgegeven aan de onderneming die voornemens was een AI-tool in te zetten voor het beoordelen en rangschikken van sollicitanten.

De AEPD benadrukt dat een waarschuwing op grond van de AVG een preventief karakter heeft. Een dergelijke maatregel kan worden opgelegd wanneer een voorgenomen verwerking mogelijk in strijd is met de AVG, zonder dat daadwerkelijk een overtreding hoeft te zijn vastgesteld. De waarschuwing is dan ook geen sanctie, maar dient ertoe de onderneming tijdig te wijzen op mogelijke privacyrisico’s en haar in staat te stellen de voorgenomen verwerking in overeenstemming te brengen met de AVG.

Een waarschuwing, geen boete

De AEPD benadrukt dat organisaties bij de inzet van AI-tools voor wervings- en selectieprocedures rekening moeten houden met verschillende verplichtingen die voortvloeien uit de AVG. Allereerst moeten passende privacywaarborgen worden geïntegreerd in alle fasen van de ontwikkeling, beoordeling, selectie, configuratie en implementatie van dergelijke systemen. Dit betekent dat gegevensbescherming niet pas bij de daadwerkelijke ingebruikname van de AI-tool aandacht mag krijgen, maar vanaf het begin onderdeel moet uitmaken van de inrichting en werking ervan. De onderneming moet daarbij kunnen aantonen dat zij voldoet aan de verplichtingen op het gebied van gegevensbescherming door ontwerp en door standaardinstellingen, zoals vastgelegd in artikel 24 en 25 AVG.

Daarnaast wijst de AEPD op het belang van een zorgvuldige risicobeoordeling voorafgaand aan de inzet van de AI-tool. Organisaties moeten inzichtelijk maken welke mogelijke gevolgen het gebruik van dergelijke systemen kan hebben voor de rechten en vrijheden van sollicitanten en werknemers. Daarbij moet onder meer worden beoordeeld welke risico's kunnen ontstaan wanneer persoonsgegevens worden gebruikt voor het analyseren, beoordelen en rangschikken van kandidaten. Indien uit deze beoordeling blijkt dat de voorgenomen verwerking waarschijnlijk een hoog risico oplevert voor de rechten en vrijheden van betrokkenen, moet op grond van artikel 35 AVG voorafgaand aan de verwerking een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) worden uitgevoerd. Met deze beoordeling moeten de risico's nader in kaart worden gebracht en moet worden vastgesteld welke maatregelen noodzakelijk zijn om deze risico's te beperken.

Ook benadrukt de toezichthouder dat organisaties passende beveiligingsmaatregelen moeten treffen om de rechten en vrijheden van betrokkenen te beschermen. Daarbij moet niet uitsluitend worden gekeken naar de technische beveiliging van de AI-tool of de bescherming van de organisatie tegen beveiligingsincidenten. De maatregelen moeten eveneens gericht zijn op het voorkomen of beperken van nadelige gevolgen die de verwerking van persoonsgegevens voor sollicitanten en werknemers kan hebben. De AEPD maakt daarmee onderscheid tussen maatregelen die noodzakelijk zijn voor de beveiliging van het systeem of de organisatie en maatregelen die specifiek bijdragen aan de bescherming van betrokkenen.

Tot slot besteedt de AEPD bijzondere aandacht aan de transparantieverplichtingen uit artikel 12 tot en met 14 AVG. Organisaties moeten sollicitanten en werknemers op een duidelijke, begrijpelijke en toegankelijke wijze informeren over de verwerking van hun persoonsgegevens. Daarbij moet onder meer inzichtelijk worden gemaakt welke rol de AI-tool speelt binnen het wervings- en selectieproces en op welke wijze deze wordt ingezet bij de beoordeling van kandidaten. Het is van belang dat betrokkenen voldoende informatie ontvangen om te begrijpen hoe hun persoonsgegevens worden gebruikt en welke betekenis de toepassing van AI heeft voor hun beoordeling. Wanneer de AI-tool wordt ingezet voor geautomatiseerde besluitvorming zonder betekenisvolle menselijke tussenkomst, kunnen bovendien aanvullende informatieverplichtingen gelden in verband met artikel 22 AVG. De enkele aanwezigheid van een menselijke beoordelaar is daarbij niet doorslaggevend. Van belang is dat deze persoon daadwerkelijk in staat is om de uitkomsten van het AI-systeem kritisch te beoordelen en zelfstandig tot een beslissing te komen.

Met deze waarschuwing onderstreept de AEPD dat organisaties al vóór de ingebruikname van AI-toepassingen binnen werving en selectie aandacht moeten besteden aan de bescherming van persoonsgegevens. Ook wanneer een AI-tool uitsluitend ter ondersteuning van menselijke besluitvorming wordt ingezet, blijven de verplichtingen uit de AVG onverkort van toepassing.

Wat betekent dit voor uw organisatie?

Wilt u AI inzetten bij sollicitaties of interne doorstroom? De waarschuwing onderstreept dat u de privacygevolgen vóór ingebruikname moet beoordelen. Breng de risico’s in kaart en voer waar nodig een DPIA uit. PrivacyTeam kan ondersteunen bij het uitvoeren van deze beoordeling en het in kaart brengen van de privacyrisico’s en noodzakelijke waarborgen. Regel daarnaast passende waarborgen, informeer betrokkenen duidelijk en beoordeel hoe de menselijke tussenkomst in het proces daadwerkelijk is ingericht. Alleen stellen dat AI een ondersteunend hulpmiddel is, is daarvoor onvoldoende.

Naar het overzicht