Gegevensbescherming op de woningmarkt: zorgvuldigheid bij controles en screening

De aanhoudende schaarste op de woningmarkt heeft invloed op de manier waarop woningzoekenden en huurders worden gescreend. Verhuurders maken steeds vaker gebruik van digitale middelen om te beoordelen of kandidaten voldoen aan de voorwaarden voor een woning. Daarbij worden in toenemende mate persoonsgegevens verwerkt. Dit maakt het noodzakelijk om stil te staan bij de grenzen van dergelijke controles en de zorgvuldigheid waarmee persoonsgegevens worden verwerkt.

Controles in de studentenhuisvesting

Dit wordt onder meer zichtbaar in de studentenhuisvesting. Sinds eind 2024 controleren woningcorporaties in Amsterdam structureel of bewoners van studentenwoningen nog staan ingeschreven bij een onderwijsinstelling. Waar eerder vaak werd gewerkt met steekproeven, wordt nu vaker gekozen voor een brede controle onder alle bewoners, bijvoorbeeld door het opvragen of verifiëren van inschrijvingsgegevens.

Deze werkwijze wordt ingezet om te borgen dat studentenwoningen beschikbaar blijven voor de doelgroep waarvoor zij zijn bedoeld. Tegelijkertijd betekent dit dat op grotere schaal persoonsgegevens worden verwerkt, wat extra eisen stelt aan de zorgvuldigheid van de inrichting van deze controles.

Digitale screening op de huurmarkt

Ook op de reguliere huurmarkt wordt steeds vaker gebruikgemaakt van digitale screening bij de selectie van huurders. Er bestaan toepassingen waarmee woningzoekenden snel meerdere documenten kunnen aanleveren, zoals inkomensgegevens of verklaringen over hun woonsituatie.

Uit signalen blijkt dat woningzoekenden soms uitgebreide informatie moeten delen in een vroeg stadium van het verhuurproces. De beperkte beschikbaarheid van woonruimte kan ertoe leiden dat huurders weinig ruimte ervaren om hierover vragen te stellen of voorwaarden te betwisten. Dit vraagt om een zorgvuldige afweging aan de kant van verhuurders welke gegevens noodzakelijk zijn en op welk moment in het proces deze mogen worden gevraagd.

Aandachtspunten voor woningcorporaties

Voor woningcorporaties en andere verhuurders is het van belang om vooraf duidelijke keuzes te maken over de inzet van digitale controles en screenings. Daarbij hoort onder meer aandacht voor:

het doel van de gegevensverwerking en de noodzaak daarvan;
de keuze voor proportionele en zo min mogelijk ingrijpende middelen;
transparante communicatie richting huurders en woningzoekenden;
het vastleggen van bewaartermijnen en toegangsrechten;
het uitvoeren van een Data Protection Impact Assessment (DPIA) wanneer sprake is van bijvoorbee;d grootschalige, structurele of geautomatiseerde verwerkingen, verwerking van bijzondere persoonsgegevens of inzet van nieuwe technologieën en datakoppelingen.

Een DPIA helpt om privacyrisico’s vooraf inzichtelijk te maken en passende maatregelen te treffen voordat een verwerking wordt gestart of uitgebreid. Door deze aspecten expliciet te beoordelen en vast te leggen, kunnen verhuurders voldoen aan hun verplichtingen onder de AVG en het vertrouwen van woningzoekenden behouden.

PrivacyTeam ondersteunt woningcorporaties bij het uitvoeren van DPIA’s, het beoordelen van privacyrisico’s en het opstellen van beleid voor zorgvuldige gegevensverwerking.

Naar het overzicht